Przewodnik po Grodzisku Żmijowisku

Umocnienia grodu

Relikty oryginalnego wału grodu o średnicy niespełna 30 metrów zachowały się jedynie w części jego obwodu – te pozostawiliśmy nienaruszone. Rekonstrukcje wzniesiono jedynie na fragmencie umocnień dawnego grodu we wschodniej, niegdyś zniszczonej,
a następnie zbadanej części założenia obronnego. Znajdowały się tam wszystkie jego charakterystyczne elementy: – Wał ziemno-drewniany o wysokości ok. 2 m. Jego dolna część oszalowana jest drewnianą ścianą, wspartą na pionowych słupach; część górna to tzw. konstrukcja przekładkowa, gdzie poziome belki, biegnące wzdłuż lica wału, układane były na poprzecznych przekładkach, przysypywanych ziemią.
Jedna z tych belek datowana jest metodą dendrochronologiczną na rok 888. Podstawa wału to ułożone poziomo belki, oparte na ukośnie wbitych palach, które oprócz roli konstrukcyjnej pełniły także funkcję przeszkody militarnej, tzw. czostków. W Żmijowiskach nie zachowały się najwyższe partie wału, w związku z tym zdecydowano aby nie odtwarzać przedpiersia wału,
którego konstrukcja nie została wyjaśniona badaniami archeologicznymi.

– Wał grodu otoczony był podwójną linią płytkich rowów – przykop, z których pozyskiwana była ziemia na sypanie wału. Przestrzeń między rowami, tzw. przedwał, umocniony był dodatkową przeszkodą – płotem o konstrukcji plecionkowej, który w tej części grodu miał podwójną linię.

– Wejście do grodu to przestrzeń przed bramą, gdzie zachowano przerwę w rowach, a płot obronny przechodzi w pojedynczą linię. W miejscu tym do grodowej bramy prowadził niski drewniany pomost o szerokości ok. 1,5 m, wykonany z dębowych dranic, wspartych na pionowo wbitych palach.

– Brama wejściowa o szerokości 2 metrów, której ściany boczne stanowił nasyp wału oszalowany drewnem. Cztery pionowe słupy stanowiły podparcie dla izbicy nadbramnej, a wjazd do bramy – do którego wiedzie pomost – wymoszczony był drewnianymi dranicami. Podobnie jak w przypadku przedpiersia wału brak danych źródłowych zadecydował, że odstąpiono od rekonstrukcji izbicy nadbramnej.

Grodzisko z lotu ptaka   Konstrukcja wału grodu   Wizualizacja systemu obronnego grodu