XVIII wiek to przełomowy czas w historii europejskiego złotnictwa i kultury stołowej. Wraz z rosnącym bogactwem potraw na stołach zamożnych pojawiła się potrzeba tworzenia harmonijnych, eleganckich kompletów zastawy. W XVII wieku w całej Europie utrwalił się zwyczaj używania widelców, a w kolejnych stuleciach powstały wyszukane serwisy, które stały się symbolem luksusu i dobrego smaku. Zastawa była spójna stylistycznie, a jej ornamentyka łączyła różnorodne naczynia i sztućce w jedną estetyczną całość.

Na wystawie można zobaczyć bogate komplety sztućców, liczące od kilkuset do nawet kilku tysięcy elementów, świadczące o wyrafinowaniu ówczesnych biesiad i wpływach kuchni francuskiej, która do końca XVIII wieku kształtowała europejskie gusta.

Choć po rewolucji francuskiej oraz wojnach XIX i XX wieku zachowało się niewiele oryginalnych zestawów, nasza ekspozycja prezentuje wybrane najcenniejsze zabytki. Szczególną uwagę poświęcamy dwóm ośrodkom, które wyznaczały modę w złotnictwie: Paryżowi i Augsburgowi. Szczególnie wpływowy był Augsburg, znany z charakterystycznego wzoru z tzw. fałdą (Fadenmuster), stosowanego od drugiej ćwierci XVIII wieku aż po dziś dzień. Na wystawie pokazujemy szeroki wybór augsburskich sztućców, często ozdobionych motywami rokokowymi. W tym czasie pojawiło się też zróżnicowanie sztućców w zależności od ich przeznaczenia, np. do zup czy deserów. Wysoka próba srebra świadczyła nie tylko o jakości, lecz także o wartości inwestycyjnej tych przedmiotów.

W Polsce prym w luksusowych sreberkach wiódł Gdańsk. Prezentujemy tu największe zachowane komplety gdańskich sztućców z XVIII wieku, charakteryzujące się prostą, elegancką formą i wysoką próbą srebra.

Na wystawie nie zabraknie także dzieł XIX-wiecznego Krakowa, z twórczością cenionej pracowni Władysława Glixellego, która zyskała uznanie zarówno wśród arystokracji, jak i kolekcjonerów.

Muzeum Sztuki Złotniczej
ul. Rynek 19, Kazimierz Dolny 

Wystawa dostępna do 31 stycznia 2026 r.